اطراف سلطانيه جلگهء وسيعى است كه در دو طرف آن رشته‌كوه‌هاى متعددى واقع شده . نام عربى سلطانيه نشان مىدهد كه اين شهر اسلامى است ، زيرا گرچه عرب‌ها به شاه ملك مىگويند ، با اين حال نمىتوان منكر شد كه سلطان و پادشاه يك معنى مىدهد و حتى عرب‌ها نيز آن را به همين معنى استعمال مىكنند . سلطانيه يعنى شهرى كه از طرف سلطان ساخته شده و به‌طورى كه ايرانىها مىگويند و من نيز باور مىكنم يكى از سلاطين اين مسجد را ساخته است و طبق آنچه متولى مسجد به من گفت ، وى همان پادشاه تاتارى از نژاد ازبك بوده است كه سلسله‌اش سال‌ها در اين نقاط حكومت مىكرده و سلطان محمد خدابنده نام داشته و اكنون نيز در همين مسجد به خاك سپرده شده است . روى ديوارهاى مسجد و بر سر درب‌ها و نقاط ديگر آن به خط عربى چيزهايى نوشته شده كه نمىدانم تركى يا عربى يا فارسى است ؛ ولى مطابق آنچه متولى گفت ، حتى تاريخ بنا را هم از روى اين نوشته‌ها مىتوان فهميد و اگر اشتباه نكنم اين مسجد سيصد سال پيش ساخته شده است و نوشته‌ها نيز دلالت بر آن دارد . مىگويند زمين اين محل به كلى لم‌يزرع بوده و همان پادشاه دستور داده است ، از راه‌هاى دور به آنجا آب بياورند تا آباد شود و علت را همچنين ذكر مىكنند كه مىخواسته است كارى غيرعادى و جالب توجه انجام دهد و به همين سبب مانند آنچه امروزه شاه عباس مىكند ، يعنى مردم را از تمام مملكت به صوب فرح‌آباد كوچ مىدهد ، او نيز از اطراف و اكناف كشور به هزاران وسيلهء مختلف ، تعداد زيادى مردم را به اينجا آورد و ساكن كرد ، ولى مانند هر عملى كه به زور انجام گرفته باشد نتيجهء اين كار دوامى نيافت و همان شبى كه پادشاه مرد ، ساكنان شهر دسته به دسته آن را ترك كردند و به قسمى كه در همان شب فقط نزديك به چهارده هزار زن از شهر بيرون رفتند ، يعنى هفت هزار شتر به خارج رفت كه بر روى هر يك ، دو كجاوه و بر هر كجاوه يك زن قرار گرفته بود . بزرگى مسجد متوسط و شكل آن هشت‌گوش است و بر بالاى آن گنبد متناسب و زيبايى قرار گرفته و در هر گوشهء گنبد مناره‌اى است ، به نحوى كه تعداد مناره‌ها به هشت عدد مىرسد و همهء آنها از آجر ساخته شده و داخل آنها پلكانى است كه تا نوك گلدسته ادامه دارد . از اين مناره‌ها براى اذان گفتن استفاده مىكنند ، يعنى مؤذن كه روحانى مسلمانى است ، بالاى آن مىرود و با صداى بلند مردم را به انجام فرايض دينى خود مىخواند و اين عمل پنج بار در روز تكرار مىشود . داخل گنبد و تمام ديواره‌هاى داخلى مقبره ، مذهب‌كارى و به صورت بسيار ظريفى